Isang 12-anyos na bata mula sa Palawan ang naitala bilang pinakabatang kumpirmadong kaso ng HIV sa Pilipinas ngayong taon ayon sa ulat ng Department of Health (DOH).
Sa ginawang report ng ahensiya noong Martes, Hunyo 3, umabot na sa 6,703 ang mga bagong kaso ng HIV mula Enero hanggang Abril 2025. Ibig sabihin, may average na 56 bagong impeksiyon kada araw—mas mataas kumpara sa 48 noong nakaraang taon, at halos triple na mula sa 21 kada araw noong 2014. Sa kabuuan, nasa 150,433 na ang kumpirmadong may HIV sa bansa.
“Ang malaking problema po natin ay hindi monkeypox kundi ang paglaganap ng HIV,” ayon kay Health Secretary Teodoro Herbosa, na iginiit na mas dapat pagtuunan ng pansin ang HIV kumpara sa iba pang sakit na kasalukuyang sinusubaybayan.
Base sa datos ng DOH, 80% ng lahat ng kumpirmadong kaso ay edad 35 pababa. Sa bilang na ito, kalahati ay nasa pagitan ng edad 25 hanggang 34, habang halos 30% ay mula 15 hanggang 24 taong gulang.
Lumalabas sa tala na simula pa noong 2006, unti-unti nang bumaba ang edad ng mga tinatamaan ng HIV. Mula sa mga kaso ng mga nasa edad 35–49, ang pinakatinatamaan na ngayon ay kabataang nasa 25–34 taong gulang. Ang paglantad ng kaso ng isang 12-anyos sa Palawan ay malinaw na babala na lalong bumababa ang edad ng mga nagkakaroon ng impeksiyon.
“Ang maganda [ay] magkaroon tayo ng public health emergency, national emergency for HIV dahil magtutulong-tulong ang buong lipunan. A whole-of-society and whole-of-government [approach] can help us in this campaign na mapababa ang new cases of HIV,” aniya.
Bagama’t may mga kaso pa ring may kinalaman sa paggamit ng karayom, nananatiling pangunahing sanhi ng HIV ang sexual contact. Ayon sa DOH, 83% ng mga bagong kaso ay mula sa male-to-male sexual contact, kasunod ang mga lalaking nakikipagtalik sa parehong lalaki at babae. Noong bago mag-2007, mas marami ang kaso ng male-to-female transmission.
Sa kabila ng patuloy na pagtaas ng kaso, iginiit ni Herbosa na hindi na dapat katumbas ng kamatayan ang pagkakaroon ng HIV, lalo’t may lunas itong maaaring makapagpababa ng virus sa katawan sa antas na hindi na ito makahawa.
Bukod sa antiretroviral therapy (ART), na libre at sakop ng PhilHealth, may mga gamot na rin para sa pre-exposure prophylaxis (PrEP) at post-exposure prophylaxis (PEP) para sa mga taong posibleng nalantad o nasa panganib.
“Mayroon na pong self-testing kits sa Pilipinas. Pero kailangang palaganapin pa ito. Kasabay niyan, kailangang labanan ang stigma—lalo na sa usapin ng same-sex intercourse,” dagdag pa ni Herbosa. Ayon sa kanya, may mga libreng confirmatory test at treatment sa mga DOH-accredited treatment hubs na ngayon ay umaabot na sa 299 sa buong bansa.
