Tuloy umano ang operasyon ng Jomari Poultry Farm na pagmamay-ari ni Jose Pe na matatagpuan sa Sitio Maranat III, Barangay Bacungan, Puerto Princesa, sa kabila ng mga reklamong natatanggap sa mga kalapit na residente at establisyemento kaugnay sa umano’y nakakaperwisyong langaw na anila’y banta f na sa kanilang kalusugan at kabuhayan.
Ayon kay Pe, wala anyang basehan upang ipasara ang kaniyang negosyo dahil nakapagsumite naman siya ng mga kaukulang dokumento na kinakailangan upang makapag-operate ang Jomari Poultry Farm. Kabilang anya sa mga ito ay ang bagong isyung Mayor’s Permit para sa taong kasalukuyan. Sa kabila ng mga patuloy na reklamo, nanindigan siya na hindi basta-basta maipapasara ang kaniyang negosyo.
Nag-ugat ang isyu nang umano’y magsimulang makaranas ang mga residente ng pagdami ng langaw noong nakaraang taon hanggang sa kasalukuyan na kanilang iniuugnay sa manukan ng negosyanteng si Pe. Ang iba ay halos hindi na umano makakain nang maayos habang ang ibang negosyante naman ay nalulugi na dahil na rin sa mga reklamong natatanggap kaugnay sa langaw dahilan upang bumaba ang bilang ng mga bumibisita sa kanilang mga negosyo.
Kwento ni Pe, nagkaroon umano ng isang diyalogo noong nakaraang taon upang pag-usapan at linawin ang isyu sa pagitan ng kaniyang negosyo at ng mga residenteng nagrereklamo. Ngunit, hindi anya naging maganda ang takbo ng usapan nila dahil na rin sa mataas na emosyon na ipinakita ng iba.
“Mayro’ng time January 2025 pinatawag ako ng kapitan na magkaroon kami ng pulong-pulong sa Maranat II Elementary School eh I don’t know kung bakit gano’n ‘yung mga tao doon naging medyo galit sila violent sila na ‘Ipapasara namin yan!’ ganito ganon nagsisisigaw. Sabe ko kaya tayo nagpunta dito, kaya ako humarap sa inyo para maayos ‘yung problema. Eh hindi sila the type of people na ano eh makakausap mo nang malumanay. Anyway, it ended up na may sama ng loob ganito gano’n,” pahayag ni Pe sa panayam sa kaniya ng mga lokal na mamamahayag noong Enero 15.
Dagdag pa niya, may ilang residente umano ang nagpakita sa kaniya ng mga kumpol na langaw na anila’y nakakaperwisyo na ngunit ayon kay G. Pe wala umanong sapat na basehan upang matukoy na ang lahat ng langaw sa naturang lugar ay nanggagaling sa kaniyang manukan.
“Sabe ko, how can you prove na ‘yang langaw na ‘yan ay galing sa akin? May pangalan ba ‘yan ng ano [Jomari Poultry Farm]? Hindi nila ma-justify. So, it ended up like that.”
ININSPEKSYON NG IBA’T IBANG AHENSYA
Ayon pa kay Pe, nagsagawa rin umano ng inspeksyon ang mga kawani ng City Business Permits and Licensing Office (BPLO), City Environment and Natural Resources Office (ENRO), at ng City Health Office (CHO) na inatasan ng Committee on Health na pinamumunuan ni Konsehal Gerry Abad, upang alamin ang kalagayan ng nasabing poultry farm. Sa naturang inspeksyon, lumabas na pinapayagan pa ring mag-operate ang Jomari Poultry Farm matapos itong makakuha ng panibagong permit para sa taong kasalukuyan.
Nilinaw niya rin ang pinagkaiba ng Environmental Compliance Certificate (ECC) at Non-Coverage Certificate (NCC) at sinabing “Kung ang capacity ng manok[an] mo ay less than 10,000 ang kakailanganin kukunin ay NCC. If your chicken is more than 10,000, ang kukunin ay ECC. So, I fall under the category of NCC kaya ito ‘yung sa NCC.”
Kaugnay ng panawagang ipasara ang kaniyang negosyo, muling iginiit ni Pe na hindi basta-basta maaaring ipasara ang poultry farm dahil sa malaking puhunan na kaniyang inilaan dito. Handa rin umano siyang ipaglaban ang kaniyang negosyo sa korte sakaling humantong ito sa demanda.
Dagdag pa niya, ang mga manok na inaalagaan sa nasabing poultry farm ay pagmamay-ari ng Magnolia Philippines at sila lamang ang inatasan upang alagaan at palakihin ang mga ito bago tuluyang i-harvest. Dahil dito, hindi umano siya papayag na tuluyang ipasara ang kaniyang negosyo.
MGA AKSYONG GINAWA NI PE KAUGNAY NG PATULOY NA REKLAMO
Ayon kay Pe, binigyan umano siya ng barangay ng listahan ng mga kailangang gawin upang mabawasan ang pagdami ng langaw. Kabilang dito ang regular na paglilinis sa ilalim ng mga kulungan, paglalagay ng net sa paligid ng poultry farm, pagpapanatiling tuyo ang ilalim ng mga kulungan, at pag-spray ng kemikal laban sa mga langaw.
“Yung barangay binigyan ako ng list nandidito lahat na kailangan linisin ‘yung ilalim ng kulungan ng manok, kailangan paikutan lahat ng net ‘yung buong dalawang poultry, kailangan linisin yung area, kailangan hindi basa ‘yung ano [ilalim], kailangan i-spray-han ng chemicals ‘yung [mga] langaw [and] I did all of that,” saad niya.
Inamin din ni Pe na hindi pa siya nabibigyan ng Sanitary Permit dahil sa patuloy na reklamong inihahain ng mga residente. Gayunman, ayon sa City Health Office (CHO), nakatakdang magsagawa ng panibagong inspeksyon ang kanilang mga kawani upang muling suriin ang kalinisan ng nasabing poultry farm.
Nilinaw rin ni Pe ang isyu kaugnay ng paraan ng pag-dispose ng mga patay na manok. Ayon sa kaniya, ang mga ito ay inililibing sa malalim na hukay alinsunod sa patakaran at direktiba ng Magnolia Philippines.
