Binigyang-linaw ng Calmia Nickel Inc. (CNI) ang mga isyung ibinabato laban sa kanilang kumpanya kabilang na dito ang umano’y panghaharang sa mga katutubo, at ang planong operasyon ng walang kaukulang permiso.
Sa ginanap na press conference nitong Lunes, April 13, sa lungsod ng Puerto Princesa, mariing pinabulaanan ni Atty. Janine Latosa, Legal Counsel ng Calmia, ang mga paratang laban sa kanila. Unang nilinaw ni Latosa ang alegasyon na umano’y pag-o-operate ng kumpanya ng walang kaukulang permiso at sinabing mayr’on silang hawak na legal na mga dokumento, kabilang na ang Declaration of Mining Project Feasibility (DMPF) na sinumite at inaprubahan ng Department of Natural Resources and Environment Resources (DENR) – Mines and Geoscience Bureau (MGB) na siyang nagpapahintulot upang magsagawa ng operasyon sa idineklarang lugar.
“Una, hindi pa po aktwa na nago-operate ang Calmia. Kagaya ng aking sinabi kanina, kakakuha pa lamang po ng aming mga permiso mula sa national government noong January 2026,” saad ni Atty. Latosa sa pagharap sa mga lokal na mamamahayag.
Pangalawang nilinaw ng abogado ang isyu ng umano’y kawalan ng suporta mula sa mga lider ng katutubo, partikular sa grupong IPDO-BICAMM. Ayon sa kanya, isa lamang sa 31 miyembro ng board ng BICAMM (Barong-barong, Ipilan, Calasaguen, Aribungos, Maasin, at Mambalot) ang umatras sa suporta sa proyekto.
“Sa akin pong pagkakaalam, isa lamang po sa tatlumpu’t isang board member’s ng BICAMM (Barong-barong, Ipilan, Calasaguen, Aribungos, Maasin, at Mambalot) ang nagbago ng isip at tumututol na ngayon sa operasyon ng Calmia. Majority po ng IP leader ng BICAMM ang nananatili na sumusuporta sa aming kumpanya,” paglilinaw niya.
Sa mainit na isyu naman nang panghaharang sa mga katutubo sa pangunguna ni Panglima Celso Paida, nilinaw ni Latosa na “kailanman ay hindi hinarang ng Calmia ang mga katutubo sa kanilang lupaing ninuno. Malaya po silang nakakalabas-pasok dito.” Ayon pa sa kaniya, nag-ugat lamang umano ang lahat ng isyu nang magsimula silang mag-apply ng business permit sa lokal na pamahalaan ng Brooke’s Point.
Batay naman sa mga dokumentong ibinahagi nito sa mga mamamahayag, nakasaad na Pebrero 11 ngayong taon nang magsumiti ng aplikasyon ang CNI para sa kanilang business permit sa nasabing bayan. Ika-17 ng Marso nang tanggihan ng mga miyembro ng Sangguniang Bayan ang endorsement para sa aplikasyon. Sinundan ito noong Ika-6 ng Abril ng resolusyon mula sa konseho na tumututol sa endorsement ng Infanta nickel mining project at kalaunan ay pinagtibay ng Sangguniang Panlalawigan ng Palawan ang rekomendasyon para sa “revocation” ng endorsement para sa nasabing proyekto.
Samantala, sa naunang pahayag naman ni Mayor Cesareo “Jun” Benedito Jr., nanindigan ito na hindi umano ito pipirma sa anumang resolusyon na mag-i-endorso ng business permit ng naturang kumpanya.
Nakatakdang namang mag-operate ang Calmia sa loob ng 1,114 ektarya sa Sitio Linao, Barangay Ipilan para sa pagmimina.
Patuloy pa rin umano itong makikipag-usap sa mga stakeholders at sa lokal na pamahalaan upang maayos ang mga isyung ibinabato sa kanila. Muli rin nitong binanggit na gagalangin nila ang karapatan ng mga katutubo at umaasa ng patas at tapat na komunikasyon sa lahat ng mga grupo, at ahensyang may kinalaman sa kanilang nakatakdang operasyon.
